Thực hiện quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Thực hiện Quyết định số 839/QĐ-CTUBND ngày 18/4/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh về chấp thuận danh mục Quyết định quy định nội dung được giao và Đăng ký xây dựng Quyết định quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường truyền thông dự thảo Quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh Điện Biên như sau:

I. SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH QUYẾT ĐỊNH

1. Cơ sở chính trị, pháp lý

- Căn cứ Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 16 tháng 6 năm 2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó khẳng định quan điểm “Xây dựng NTM đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả và bền vững”.

- Căn cứ Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 17 tháng 11 năm 2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với mục tiêu tổng quát đến năm 2030.

- Căn cứ Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

- Căn cứ Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04 tháng 5 năm 2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

- Căn cứ Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia (sau đây viết tắt là MTQG) xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035.

- Căn cứ Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29 tháng 12 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030.

- Tại điểm a, điểm c khoản 3 Điều 3 Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29 tháng 12 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 quy định:

“Điều 3. Tổ chức thực hiện

3. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố:

a) Căn cứ hướng dẫn của các bộ, cơ quan trung ương liên quan đối với các nội dung tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, cụ thể hóa việc áp dụng các nội dung tiêu chí phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; bảo đảm mức yêu cầu không thấp hơn mức chuẩn và hướng dẫn của các bộ, cơ quan trung ương;

c) Căn cứ điều kiện thực tế, đặc thù của địa phương, điểm b khoản 1 Điều 1 và khoản 4 Điều 2 Quyết định này, chủ động ban hành tiêu chí xã nông thôn
mới hiện đại và chỉ đạo, hướng dẫn, khuyến khích thí điểm xây dựng xã nông
thôn mới hiện đại ở nơi có điều kiện;

Đồng thời tại từng tiêu chí của Phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg đều có quy định: “UBND cấp tỉnh quy định cụ thể việc áp dụng đối với từng nhóm xã” và tại mục 3 của Phụ lục II ban hành kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg có quy định: “Đạt các tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại, do Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố quy định cụ thể”.

2. Cơ sở thực tiễn

Qua 15 năm triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (giai đoạn: 2010 - 2015, 2016 - 2020, 2021 - 2025), cho thấy: Bộ tiêu chí nông thôn mới là công cụ quan trọng để cụ thể hóa các mục tiêu xây dựng nông thôn mới; là căn cứ để thực hiện công tác lập kế hoạch và giám sát, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình, thẩm định, xét công nhận đạt chuẩn nông thôn mới; là cơ sở để xác định vai trò, nhiệm vụ thực hiện Chương trình của các cơ quan, ban ngành, đoàn thể cấp tỉnh; giúp các địa phương xác định được các mục tiêu, giải pháp phấn đấu cụ thể, phù hợp với khả năng thực hiện và có sự quan tâm đầu tư hỗ trợ hài hòa trên các lĩnh vực phát triển nông thôn.

Sau khi tổ chức thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp; quy mô các xã sau sắp xếp cũng như trình độ phát triển của các xã (xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới thuộc địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; xã chủ yếu sản xuất nông nghiệp, ít chịu tác động của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa; xã ven đô, chịu tác động mạnh của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp, dịch vụ) có nhiều thay đổi, các Bộ tiêu chí nông thôn mới cấp xã giai đoạn 2021 - 2025 không còn phù hợp.

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 cùng với các chương trình mục tiêu quốc gia khác sẽ tiếp tục được triển khai trên phạm vi cả nước, là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, do vậy, việc tích hợp các mục tiêu, nhiệm vụ có liên quan vào Bộ tiêu chí nông thôn mới giúp các sở, ngành, địa phương tăng cường được công tác theo dõi, đánh giá và tổ chức thực hiện, đặc biệt là trong cơ cấu lại ngành nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng nếp sống văn hoá, bảo vệ môi trường, đảm bảo an ninh trật tự, phát triển bao trùm và bền vững.

Xây dựng nông thôn mới là quá trình lâu dài, là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, chỉ có điểm khởi đầu, không có điểm kết thúc. Do vậy, để xác định được cụ thể định hướng, mục tiêu xây dựng nông thôn mới đến năm 2030 theo hướng “gắn với đô thị hóa, bảo đảm thực chất, đi vào chiều sâu, hiệu quả, bền vững”, theo đúng tinh thần nghị quyết của Đảng và Quốc hội, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm giai đoạn 2021 - 2030 của đất nước, phù hợp với thực tiễn triển khai, nhất là ở cơ sở; căn cứ các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên cho thấy: Cần thiết phải xây dựng, hoàn thiện, trình Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026 - 2030.

II. MỤC ĐÍCH BAN HÀNH, QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG DỰ THẢO QUYẾT ĐỊNH

1. Mục đích ban hành Quyết định

Tiếp tục nâng cao và phát huy thành quả đã đạt được ở các giai đoạn trước (2010-2025), tạo bước chuyển biến mới phù hợp với tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội để góp phần tích cực thực hiện các mục tiêu trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn mới; để các sở ngành tỉnh và các xã có căn cứ pháp lý, thống nhất áp dụng trong công tác lập kế hoạch, chỉ đạo thực hiện và đánh giá kết quả thực hiện xã đạt chuẩn NTM, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn, thực hiện hoàn thành mục tiêu của Chương trình giai đoạn 2026 - 2030.

2. Quan điểm xây dựng dự thảo Quyết định

a) Việc xây dựng Bộ tiêu chí phải bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về xây dựng nông thôn mới; phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2030 của tỉnh.

b) Bảo đảm tính kế thừa và phát triển: kế thừa các tiêu chí đã và đang thực hiện hiệu quả giai đoạn trước, đồng thời bổ sung, nâng cao yêu cầu theo hướng thực chất, bền vững, phù hợp với yêu cầu phát triển mới.

c) Phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh Điện Biên, nhất là đặc thù vùng miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; có phân hóa hợp lý giữa các vùng, tránh áp dụng máy móc, đảm bảo tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

d) Lấy người dân làm trung tâm, chủ thể trong xây dựng nông thôn mới; phát huy vai trò của cộng đồng, nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn. Gắn xây dựng nông thôn mới với cơ cấu lại ngành nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn, giảm nghèo bền vững; thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

e) Bộ tiêu chí phải rõ ràng, cụ thể, dễ hiểu, dễ thực hiện, dễ đánh giá; có chỉ tiêu định lượng phù hợp, hạn chế tiêu chí mang tính hình thức.

f) Đối với xã nông thôn mới hiện đại: yêu cầu tiêu chí phải ở mức cao hơn, toàn diện hơn, hướng tới phát triển bền vững, hiện đại, có kết cấu hạ tầng đồng bộ, kinh tế phát triển, môi trường sống chất lượng cao, bản sắc văn hóa được bảo tồn và phát huy.

III. BỐ CỤC VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA DỰ THẢO QUYẾT ĐỊNH

1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng

1.1. Phạm vi điều chỉnh

Quyết định này quy định Bộ tiêu chí về nông thôn mới và Tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026 - 2030  trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Quyết định này là căn cứ để đánh giá thực trạng và mức độ đạt các tiêu chí, thẩm định, xét công nhận và công bố xã nông thôn mới, xã nông thôn mới hiện đại trên địa bàn tỉnh.

1.2. Đối tượng áp dụng

 Quyết định này áp dụng đối với các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh, Ủy ban nhân dân các xã và các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình triển khai Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và Tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

2. Bố cục của dự thảo Quyết định

Quyết định gồm 04 điều Cụ thể:

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng.

Điều 2. Ban hành kèm theo Quyết định này Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026 – 2030 trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

Điều 3. Tổ chức thực hiện.

Điều 4. Điều khoản thi hành.

3. Nội dung cơ bản của dự thảo Quyết định

Quyết định này ban hành Bộ tiêu chí về xã nông thôn mới và tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh Điện Biên, làm căn cứ để đánh giá thực trạng và mức độ đạt các tiêu chí đối, thẩm định, xét công nhận và công bố xã nông thôn mới, xã nông thôn mới hiện đại trên địa bàn tỉnh.

Quyết định này áp dụng và quy định rõ trách nhiệm đối với các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh, Ủy ban nhân dân các xã và các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình triển khai Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026 - 2030.

Sở Nông nghiệp và Môi trường trân trọng đề nghị các cơ quan, tổ chức, cá nhân quan tâm nghiên cứu và tham gia góp ý đối với dự thảo Quyết định. Ý kiến góp ý đề nghị gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên để tổng hợp, hoàn thiện dự thảo theo quy định.

(Có Công văn về việc lấy ý kiến và Dự thảo kèm theo dưới đây)