Biện pháp phòng chống đói, rét, dịch bệnh cho gia súc, gia cầm và thủy sản
Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng thủy văn Trung ương, thời tiết trong vụ Đông Xuân 2017-2018 có nhiều diễn biến phức tạp, có thể đi kèm với nhiều đợt rét đậm, rét hại dài ngày gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi. Nhằm tăng cường sức đề kháng cho đàn vật nuôi trong những ngày giá rét, người chăn nuôi cần làm tốt một số biện pháp kỹ thuật sau:
1. Đối với trâu, bò, dê
- Chuồng trại: Gia cố, che chắn, đảm bảo chuồng trại đủ ấm, không bị gió lùa, mưa hắt làm ẩm, ướt nền chuồng. Dự trữ chất đốt (củi, trấu, mùn cưa…) để đốt, sưởi cho trâu, bò, dê trong những ngày rét đậm, rét hại.
- Thức ăn: Thực hiện biện pháp bảo quản và dự trữ thức ăn, nhất là rơm rạ, cỏ khô; chế biến thức ăn ủ chua, rơm ủ urê; tận dụng các phụ phẩm trong nông nghiệp làm thức ăn cho trâu, bò, dê. Chuẩn bị thức ăn tinh (bột ngô, sắn, cám gạo,...), khoáng, vitamin để cung cấp đủ cho trâu, bò, dê trong những ngày giá rét.
- Chăm sóc nuôi dưỡng:
+ Tăng cường chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng nhất là đối với trâu bò già yếu và bê, nghé non cần có chế độ nuôi dưỡng phù hợp để tăng cường phòng chống rét và dịch bệnh;
+ Đối với trâu bò cho ăn đủ lượng thức ăn thô (cỏ tươi, cỏ ủ, thân và lá cây chuối, cây ngô … hoặc rơm khô, rơm ủ urê) với lượng 5-7 kg rơm, cỏ khô hoặc 20-30 kg thức ăn tươi và bổ sung từ 2-4kg thức ăn tinh trong một ngày đêm đối với 01 trâu hoặc bò; Đối với dê cho ăn từ 2 - 3,5 kg cỏ hoặc thức ăn xanh và bổ sung từ 0,2 - 0,3 kg thức ăn tinh trong một ngày đêm cho một dê. Chú ý nên cho trâu, bò, dê ăn thức ăn thô trước sau đó mới cho ăn thức ăn tinh hoặc trộn thức ăn tinh với thức ăn thô để tăng hiệu quả của thức ăn;
+ Bổ sung muối ăn với lượng 5g/100kg thể trọng trâu, bò (tương đương 1 thìa cà phê) bằng cách hòa vào nước uống (nước ấm là tốt nhất);
+ Không thả rông trâu, bò, dê trong rừng, núi; những ngày nắng ấm có thể chủ động chăn thả có kiểm soát và buổi tối phải cho trâu, bò về chuồng;
+ Khi nhiệt độ xuống dưới 120C, cần đưa trâu, bò, dê về chỗ nuôi nhốt, trong chuồng kín gió, nền chuồng khô ráo, dùng chăn, bao tải khoác cho trâu, bò; sưởi ấm cho trâu, bò đặc biệt là trâu, bò già và bê, nghé;
+ Thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh cho vật nuôi như: Lở mồm long móng (trâu, bò, dê), Nhiệt thán (trâu, bò, dê), Tụ huyết trùng (trâu, bò) …theo lịch phòng bệnh và hướng dẫn của cơ quan thú y.
2. Đối với lợn
+ Chuồng trại phải vệ sinh sạch sẽ hàng ngày, không để đọng phân, nước thải trong chuồng; che kín chuồng nuôi, không để gió lùa nhất là vào ban đêm; làm chuồng úm đối với lợn con theo mẹ. Không cọ rửa chuồng hoặc tắm cho lợn vào những ngày mưa rét nhiệt độ xuống dưới 120C;
+ Cho uống đủ nước sạch, bổ sung thêm vitamin tổng hợp, men tiêu hóa trộn vào nước uống, thức ăn theo hướng dẫn trên bao bì sản phẩm. Khẩu phần ăn đảm bảo đầy đủ, cân đối chất dinh dưỡng đối với từng đối tượng lợn;
- Thực hiện tiêm phòng đầy đủ bằng các loại vắc xin phòng các bệnh cho đàn lợn như: Lở mồm long móng, Tụ huyết trùng, dịch tả... theo lịch phòng bệnh và hướng dẫn của cơ quan thú y.
3. Đối với gia cầm
- Chuẩn bị đầy đủ phên, bạt để che chắn, chống gió lùa; bổ sung thêm bóng điện (bóng tròn, bóng hồng ngoại) để sưởi ấm cho gia cầm trong những ngày rét đậm, rét hại;
- Mật độ nuôi hợp lý từ 6-8 con/m2 đối với gà đẻ và 8-10 con/m2 đối với gà thịt…;
- Đảm bảo thức ăn có đầy đủ dinh dưỡng, phù hợp với từng đối tượng gia cầm; cho uống nước sạch, ấm và bổ sung thêm đường gluco và vitamin, men tiêu hóa để nâng cao khả năng chống bệnh của gia cầm;
- Thường xuyên vệ sinh chuồng trại sạch sẽ và thay chất độn chuồng;
- Thực hiện tiêm phòng đầy đủ bằng các loại vắc xin phòng các bệnh cho đàn gia cầm như: Cúm gia cầm, Niu cát xơn, dịch tả vịt …. theo lịch phòng bệnh và hướng dẫn của cơ quan thú y.
4. Đối với thủy sản
- Đối với các đối tượng thủy sản đạt kích cỡ thương phẩm, nhất là các đối tượng chịu rét kém như cá rô phi, cá chim trắng, cá quả, ba ba, tôm ... nên khẩn trương thu hoạch.
- Đối với diện tích thủy sản đang nuôi (thủy sản chưa đạt kích cỡ làm thương phẩm, đàn cá bố mẹ, cá giống) cần áp dụng:
+ Duy trì mực nước trong ao nuôi để đảm bảo độ sâu 1,5 - 2,0 m để ổn định nhiệt độ nước;
+ Thả bèo tây trên mặt ao từ 1/2 - 2/3 diện tích mặt ao nuôi về phía Bắc (bèo được gom vào một góc ao tránh thả tràn lan che kín hết mặt ao, làm giảm độ thoáng của ao);
+ Thả sọt đan bằng tre, nứa bên trong sọt có các búi rơm tạo giá thể để thủy sản chú ẩn tránh rét, sọt được đặt ở góc phía Bắc ao nuôi;
+ Đối với cơ sở có điều kiện: Làm khung và che phủ bề mặt ao nuôi bằng nilon sáng màu để chắn gió, cách nhiệt không khí, tăng khả năng giữ nhiệt cho nước và khi có ánh nắng sẽ tăng khả năng hấp thụ năng lượng mặt trời bổ sung nhiệt cho ao nuôi;
+ Đối với nuôi lồng có thể sử dụng nilon sáng màu để phủ kín mặt lồng nuôi hoặc thả sâu lồng nuôi 1,8 - 2,0 m so với mặt nước;
+ Cho thủy sản ăn đầy đủ, sử dụng các loại thức ăn có chất lượng cao, khẩu phần ăn phù hợp, bổ sung vitamin C để tăng sức đề kháng. Khi nhiệt độ nước ao nuôi ≤ 120C thì ngừng cho ăn;
+ Hàng ngày theo dõi các yếu tố môi trường, không đưa phân hữu cơ chưa qua xử lý, phân vô cơ xuống ao giữ cho nước sạch để phòng tránh dịch bệnh, điều chỉnh chất lượng nước đảm bảo theo yêu cầu kỹ thuật, Quan sát các hiện tượng bất thường, xác định nguyên nhân để xử lý kịp thời. Không kéo lưới kiểm tra hoặc thu tỉa thủy sản nuôi khi thời tiết rét đậm, rét hại.